AgroGreco

Ξύγαλο ή Ξίγαλο Σητείας: Καταχωρήθηκε ως ΠΟΠ στα μητρώα της Ευρωπαικής Ένωσης

Τετάρτη, Αυγούστου 03, 2011

Το Ξύγαλο ή Ξίγαλο Σητείας καταχωρήθηκε ως ΠΟΠ στο μητρώο προστατευόμενων ονομασιών προέλευσης και προστατευόμενων γεωγραφικών ενδείξεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, σύμφωνα με τον Εκτελεστικό Κανονισμό (ΕΕ) αριθμ. 766/2011, που δημοσιεύθηκε στην επίσημη εφημερίδα της ΕΕ στις 3 Αυγούστου του 2011.

Ξύγαλο ή Ξίγαλο Σητείας: Προϊόν ΠΟΠ

Το Ξύγαλο Σητείας είναι προϊόν οξύνισης του γάλακτος και παρασκευάζεται από κατσικίσιο ή πρόβειο γάλα ή και μείγμα αυτών, προερχόμενο από ζώα που εκτρέφονται παραδοσιακά στην περιοχή της Σητείας και ανήκουν αποκλειστικά σε αυτόχθονες τύπους Ελληνικής αίγας και σε τοπικές φυλές προβάτων (φυλής Σητείας ως επί το πλείστον και φυλές Ψηλορείτη και Σφακίων ή και διασταυρώσεις μεταξύ αυτών).

Τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά του Ξύγαλου Σητείας είναι τα εξής: χρώμα λευκό, υφή αλοιφώδης ή/ και κοκκώδης (επιδερμίδα δεν υπάρχει), γεύση δροσερή, υπόξινη, ελαφρώς αλμυρή και ευχάριστο χαρακτηριστικό άρωμα.

Παράγεται στην περιοχή της Σητείας. Η περιοχή ουσιαστικά αποτελεί χερσόνησο, που καταλαμβάνει όλο το ανατολικό άκρο της Κρήτης, απομονωμένη «φυσικά» από το υπόλοιπο νησί, λόγω των βουνών της Θρυπτής - Ορνού στα δυτικά και των τριών θαλασσών που τη βρέχουν από βορά, ανατολή και νότο (Κρητικό πέλαγος, Μεσόγειος Θάλασσα, Λιβυκό πέλαγος αντίστοιχα).

Τρόποι εκτροφής:

Τα αιγοπρόβατα στην περιοχή της Σητείας (Δήμοι Σητείας, Ιτάνου, Λεύκης, Μακριγιαλού) εκτρέφονται παραδοσιακά σε εκτατικές ή το «πολύ» ημι-εντατικές εκτροφές, σε πεδινές και ημιορεινές περιοχές με μέγιστο υψόμετρο 1.000 μέτρα. Στις ημιορεινές περιοχές μετακινούνται κατά τους μήνες Μάϊο - Νοέμβριο κάποια από τα κοπάδια των πεδινών περιοχών (π.χ. στο οροπέδιο της Ζακάθου και Σιτάνου από την περιοχή της Ζάκρου). Σε άλλες περιοχές παραμένουν τα κοπάδια καθόλη τη διάρκεια του χρόνου (π.χ. ημιορεινές Χρυσοπηγή, Ορεινό, Κρυά, Μητάτο ή και πιο πεδινές Γούδουρας - Αρμένοι).

Παραγωγή γάλακτος:

Τα ζώα αρμέγονται συνήθως κατά τους χειμερινούς μήνες δύο φορές ημερησίως, ενώ τους καλοκαιρινούς μια φορά. Σύμφωνα με στοιχεία της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Λασιθίου, η μεγαλύτερη ποσότητα γάλακτος στην Επαρχία Σητείας προέρχεται από κοπαδιάρικα πρόβατα και αίγες και λιγότερο από οικόσιτα και νομαδικά. Τα τελευταία φαίνονται να είναι σχετικά λιγότερα, καθώς λόγω της μορφολογίας της επαρχίας (ημιορεινή με ήπιους χειμώνες και ξηρά αλλά με δροσερούς ανέμους καλοκαίρια) δε γίνονται μεγάλες μετακινήσεις κοπαδιών, όπως έχει άλλωστε ήδη αναφερθεί.

Κατά την περίοδο 1999-2003 η μέση παραγωγή στην Επαρχία Σητείας ανήλθε σε περίπου 5.800 τόνους αιγοπρόβειου γάλακτος (περίπου 50% πρόβειο και 50% κατσικίσιο). Η σημαντική αυτή ποσότητα γάλακτος εν μέρει καταναλώνεται σε διάφορες χρήσεις από τα νοικοκυριά (κυρίως το κατσικίσιο) και εν μέρει τυροκομείται από τους ίδιους τους κτηνοτρόφους. Η μεγαλύτερη όμως ποσότητα πωλείται προς εργαστήρια παραγωγής γαλακτοκομικών (παγωτό, γιαούρτι) και τυροκομικών προϊόντων (ξύγαλο, κεφαλοτύρι, λευκό τυρί άλμης, γλυκιά μυζήθρα, ξυνομυζήθρα Κρήτης κ.ά.), στην περιοχή της Σητείας αλλά και στη λοιπή Κρήτη.

Το γάλα της περιοχής της Σητείας, εκτός από σημαντικό σε ποσότητα, σύμφωνα με τα διαθέσιμα από πρόσφατες μελέτες στοιχεία είναι και εξαιρετικό σε ποιότητα, τόσο στις ημιεντατικές όσο και στις εκτατικές εκτροφές. Σύμφωνα με τις μελέτες αυτές που δημοσιεύθηκαν αντίστοιχα το 2006 και 2007, τα κοπάδια από τη Σητεία έχουν τα μικρότερα ποσοστά μη αποδεκτών δειγμάτων γάλακτος.

Οι ίδιες επιστημονικές μελέτες επιβεβαιώνουν τη σχετικά χαμηλότερη ανά αρμεγόμενο ζώο ποσότητα παραγόμενου γάλακτος, η οποία αναμένεται λόγω της επικρατούσας φυλής προβάτων (Σητείας), ακόμα και μετά τις διασταυρώσεις των τελευταίων δεκαετιών με τις φυλές Σφακίων και Ψηλορείτη (Ίδης).

Συγκεκριμένα παράγονται 106-115 Kg γάλακτος ανά έτος και προβατίνα στις ημιεντατικές και 72 - 80 Kg στις εκτατικές εκτροφές της Σητείας, με μέσο όρο Κρήτης 110 - 150 και 78 - 98 Kg γάλακτος ανά έτος και προβατίνα αντίστοιχα. Τα ζώα έχουν εγκλιματιστεί στο μικροκλίμα της περιοχής της Σητείας, τρεφόμενα κατά μεγάλο διάστημα από την ιδιαίτερη τοπική χλωρίδα και παράγουν μεν μικρότερη σχετικά ανά κεφαλή ποσότητα γάλακτος αλλά ανώτερης ποιότητας, όπως έχει ήδη τεκμηριωθεί ανωτέρω και με ιδιαίτερα γευστικά χαρακτηριστικά λόγω της τοπικής χλωρίδας (πλήθος ενδημικών και αρωματικών φυτών).

Διαβάστε: Εκτελεστικός Κανονισμός Ευρωπαϊκής Επιτροπής

Πηγή: agrotypos.gr

Βακτήριο Escherichia coli και το αιμολυτικό ουραιμικό σύνδρομο (ΗUS)

Σάββατο, Ιουνίου 04, 2011

Ένα νέο τοξικό στέλεχος του βακτηρίου Escherichia coli έχει προκαλέσει μια είδους επιδημία ως αιμολυτικό ουραιμικό σύνδρομο (ΗUS) η οποία εμφανίζεται αυτή τη στιγμή την Ευρώπη.

Πίσω από την επιδημία του αιμολυτικού ουραιμικού συνδρόμου (ΗUS) που «πλήττει» κυρίως τη Γερμανία, όπου έχουν καταγραφεί εκατοντάδες λοιμώξεις καθώς και γύρω στους 20 θανάτους (ένας θάνατος έχει καταγραφεί μέχρι στιγμής και στη Σουηδία) κρύβεται ένα νέο ανασυνδυασμένο στέλεχος του βακτηρίου E.coli το οποίο σύμφωνα με ανακοινώσεις ειδικών του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) δεν έχει απομονωθεί ποτέ στο παρελθόν σε ανθρώπους.

Τι είναι το Escherichia coli;

Escherichia coli

Το Escherichia coli είναι ένα από τα πολλά συμβιωτικά βακτήρια τα οποία «φιλοξενούνται» στο παχύ έντερο των θηλαστικών και σχηματίζουν την εντερική χλωρίδα. Το εντερικού τύπου E. coli διακρίνεται με βάση τη μολυσματικότητά του σε εντεροτοξικό (ETEC-αιτιοπαθογόνο παράγοντα διάρροιας σε ανθρώπους, χοίρους, πρόβατα, αγελάδες, σκύλους και άλογα), σε εντεροπαθογόνο (ΕPEC-αιτιοπαθογόνο παράγοντα διάρροιας σε ανθρώπους, κουνέλια, σκύλους, γάτες και άλογα), σε εντερο-επεμβατικό (EIEC-απαντά μόνο σε ανθρώπους), σε τοξιγενές (VTEC-απαντά σε χοίρους, αγελάδες, σκύλους και γάτες), σε εντερο-αιμορραγικό (EHEC-απαντά σε ανθρώπους, αγελάδες και κατσίκες, και κάποια είδη χοίρων όπως η εντεροτοξική), και σε εντερο-συγκεντρωτικό E.coli (EaggEC-απαντά μόνο σε ανθρώπους). Ένα στέλεχος που είναι επικίνδυνο για τον άνθρωπο μπορεί πάντως να μην είναι επικίνδυνο για τα ζώα αλλά και το αντίστροφο.

Ποιο στέλεχος Escherichia coli προκαλεί την επιδημία;

Το ECDC επιβεβαίωσε την ταυτότητα του βακτηρίου το οποίο είναι ένα πολύ σπάνιο στέλεχος του "E. coli 0104:Η4" (Stx2-θετικό, eae-αρνητικό, hly-αρνητικό, ΕSBL, aat, aggR, aap). Το βακτήριο παράγει τοξίνες Shiga (ή βεροτοξίνες) και μπορεί να προκαλέσει σοβαρές εντερικές αιμορραγίες. Στο παρελθόν είχαν εμφανιστεί μεμονωμένα κρούσματα που οφείλονταν στο συγκεκριμένο στέλεχος, ωστόσο ποτέ δεν είχε προκληθεί επιδημία εξαιτίας του, σύμφωνα με εκπρόσωπο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.

Οι ειδικοί αναφέρουν ότι το νέο στέλεχος έχει προκύψει από τον ανασυνδυασμό άλλων στελεχών. Όπως φαίνεται, το καινούργιο στέλεχος διαθέτει γονίδια δύο διαφορετικών ομάδων Ε. coli: των εντεροαθροιστικών E. coli (EAEC) καθώς και των εντεροαιμορραγικών Ε. coli (EHEC).

Πώς κυριεύεται ο οργανισμός από ένα επικίνδυνο στελέχος E. coli;

Τα τοξικά στελέχη του E. coli προσδένονται στα τοιχώματα των κυττάρων του εντέρου δημιουργώντας αποικίες. Κατόπιν, εκλύουν τοξίνες καταστρέφοντας, με αυτόν τον τρόπο, τα εσωτερικά όργανα. Γύρω στο 10% των ατόμων που μολύνονται απ' αυτά τα στελέχη παρουσιάζει σοβαρές επιπλοκές ενώ η θνησιμότητα κυμαίνεται στο 1%.

Πηγή της νέας επιδημίας

E. coli

Δεν έχει εντοπιστεί μέχρι στιγμής. Αναλύσεις έδειξαν ότι τα ισπανικά αγγούρια είναι «καθαρά» από το συγκεκριμένο επικίνδυνο στέλεχος του βακτηρίου, με αποτέλεσμα, οι γερμανικές κατηγορίες σχετικά με την «ενοχή» των ισπανικών αγγουριών να αποδειχθούν λανθασμένες. Μικροβιολογικές αναλύσεις διεξάγονται σε όλη την αλυσίδα παραγωγής και διανομής ύποπτων τροφίμων κστα πλαίσια της έρευνας.

Ορισμένοι υποστηρίζουν ότι πιθανώς η επιδημία ξεκίνησε από μολυσμένη κοπριά η οποία προστέθηκε στο χώμα λαχανικών, δεδομένου ότι το E. coli «κατοικεί» και στο έντερο των ζώων. Τέλος, δεν είναι απίθανο να υπάρχει επιμόλυνση του πόσιμου νερού στη Γερμανία, λαμβάνοντας υπόψη ότι το E. coli εντοπίζεται και στο νερό.

Καταγραφή προηγούμενων επιδημιών Escherichia coli

Έχουν καταγραφεί αλλά δεν οφείλονταν στο συγκεκριμένο στέλεχος. Το 1996 είχε προηγηθεί η ιαπωνική επιδημία E. coli η οποία προσέβαλε 9.000 ανθρώπους, καθώς και το 2000 η καναδική επιδημία, η οποία είχε 7 θανάτους.

Εντεροαιμορραγικό Escherichia coli και συμπτώματα

Έχουμε δύο ειδών λοιμώξεις: την αιμορραγική κολίτιδα και το αιμολυτικό ουραιμικό σύνδρομο. Στην αιμορραγική κολίτιδα, η περίοδος επώασης είναι 3 - 8 ημέρες και σπάνια φθάνει και τις 14 ημέρες. Εμφανίζεται αρχικώς αιφνίδιο και έντονο κοιλιακό άλγος το οποίο ακολουθείται από υδαρή διάρροια, ναυτία και έμετο. Μετά από 1-2 ημέρες εμφανίζεται αίμα στα κόπρανα.

Το αιμολυτικό ουραιμικό σύνδρομο εκδηλώνεται συνήθως με διάρροια η οποία συνοδεύεται από μικροαγγειοπαθή αιμολυτική αναιμία, θρομβοκυτταροπενία, αιμορραγικά ούρα και οξεία νεφρική ανεπάρκεια. Πιο σπάνια, εκδηλώνεται πυρετός και νευρολογικά συμπτώματα, με χρόνια βλάβη των νεφρών και θάνατο, ακόμη και χρόνια μετά την εκδήλωση της λοίμωξης.

Ποιους, συνήθως, προσβάλει το εντεροαιμορραγικό Escherichia coli;

Αν και το εντεροαιμορραγικό E. coli προσβάλει συνήθως βρέφη και ηλικιωμένους, τα κύρια «θύματα» της νέας επιδημίας αποτελούν τα νεαρά άτομα και μάλιστα, το 75% των περιπτώσεων, γυναίκες. Όπως ανέφερε ο δρ. Ουλφ Γκέμπελ από το Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο Charite στο Βερολίνο, πιθανότατα, το συγκεκριμένο στέλεχος για άγνωστους μέχρι στιγμής λόγους, βρίσκει πιο πρόσφορο έδαφος στον οργανισμό των γυναικών παρά σε εκείνον των ανδρών (ακριβώς όπως κάποια στελέχη προτιμούν κάποιες φυλές αντί άλλων).

Είναι αξιοσημείωτο ότι σε ένα προηγούμενο ξέσπασμα του ίδιου σπάνιου ορότυπου του βακτηρίου (αν και πολύ πιο περιορισμένο από αυτό που συμβαίνει τώρα στη Γερμανία) το 1994 στις ΗΠΑ, και πάλι τα κύρια θύματα ήταν γυναίκες με μέσο όρο ηλικίας τα 36 έτη.

Θεραπεία αιμολυτικού ουραιμικού συνδρόμου

Το νέο επικίνδυνο στέλεχος φαίνεται να ανθίσταται στα περισσότερα αντιβιοτικά, όπως δείχνουν και τα στοιχεία από νοσοκομεία της Γερμανίας όπου νοσηλεύθηκαν βαριά περιστατικά με αιμολυτικό ουραιμικό σύνδρομο. Ωστόσο, οι γιατροί έχουν ήδη χρησιμοποιήσει με επιτυχία το μονοκλωνικό αντίσωμα εκουλιζουμάμπη (εμπορική ονομασία Soliris) το οποίο όμως είναι πολύ ακριβό - για την ακρίβεια θεωρείται το ακριβότερο φάρμακο στον κόσμο.

Η εκουλιζουμάμπη αναπτύχθηκε από την αμερικανική φαρμακοβιομηχανία Alexia για την αντιμετώπιση της «παροξυσμικής νυχτερινής αιμοσφαιρινουρίας», μιας σπάνιας αιματολογικής ασθένειας που προκαλεί την καταστροφή των ερυθρών αιμοσφαιρίων. Το φάρμακο μπλοκάρει ένα τμήμα του ανοσοποιητικού συστήματος που ονομάζεται συμπληρωματικό σύστημα και αναλαμβάνει την καταστροφή εισβολέων που έχουν ήδη αναγνωριστεί από τον οργανισμό. Σύμφωνα με πρώιμες μελέτες που δημοσιεύθηκαν στην επιστημονική επιθεώρηση «New England Journal of Medicine», στην περίπτωση της εντεροαιμορραγικής λοίμωξης από το βακτήριο Escherichia coli, το αντίσωμα πιθανώς εμποδίζει την υπεραντίδραση του ανοσοποιητικού συστήματος, που μπορεί να οδηγήσει στο θάνατο.

Το περιοδικό «Forbes» αναφέρει ότι η εκουλιζουμάμπη είναι σήμερα το ακριβότερο φάρμακο του κόσμου - η φαρμακευτική αγωγή για κάθε ασθενή κοστίζει γύρω στα 400.000 δολάρια το χρόνο. Η παρασκευάστρια εταιρεία του φαρμάκου, ωστόσο, προσφέρει αυτή τη στιγμή δωρεάν τη θεραπεία για τους ασθενείς στη Γερμανία, με στόχο βέβαια να χρησιμοποιήσει τα δεδομένα που θα προκύψουν προκειμένου να δοθεί έγκριση στο φάρμακο για αντιμετώπιση και άλλης μιας ασθένειας.

Πόση θα είναι η διάρκεια της επιδημίας;

Δεν έχει εντοπιστεί η πηγή της ακόμη οπότε δεν μπορεί να γνωρίζει κανείς με βεβαιότητα. Πάντως, απ' το Ινστιτούτο Ρόμπερτ Κοχ που παρακολουθεί την εξέλιξη της κατάστασης στη Γερμανία σημειώνεται ότι η επιδημία μπορεί να διαρκέσει επί μήνες ενώ ενδέχεται να μη γίνει γνωστή ποτέ η αρχική της πηγή. Ο Πολ Χάντερ, καθηγητής του Τμήματος για την Προστασία της Υγείας στο Πανεπιστήμιο East Anglia στη Βρετανία, εκτίμησε ότι ο αριθμός των νέων κρουσμάτων είναι πιθανόν να εμφανίσει πτώση τις επόμενες ημέρες. Και αυτό διότι η περίοδος επώασης του συγκεκριμένου τύπου E. coli είναι τρεις ως οκτώ ημέρες και οι περισσότεροι ασθενείς αναρρώνουν μέσα σε 10 ημέρες. Σύμφωνα με τον ειδικό με δεδομένο ότι τα ωμά λαχανικά δεν έχουν μεγάλη διάρκεια ζωής, σε περίπτωση που αυτά είναι η πηγή της επιδημίας, πιθανότατα θα έχουν καταναλωθεί όλα μέσα σε μια με δύο εβδομάδες. Πάντως και τα νοσηλευόμενα άτομα έχουν μειωθεί σε αριθμό σύμφωνα με τον Ευρωπαίο Επίτροπο για την Υγεία και την Προστασία του Καταναλωτή Τζον Ντάλι.

Πρόληψη και προστασία του καταναλωτικού κοινού

Παρότι η πηγή της επιδημίας δεν έχει διασαφηνιστεί, σε κάθε περίπτωση οι ειδικοί συνιστούν πολύ καλό πλύσιμο φρούτων και λαχανικών, καλό ξεφλούδισμα των φρούτων και λαχανικών τα οποία μπορούν να ξεφλουδιστούν, καλό πλύσιμο των χεριών πριν το μαγείρεμα ή την κατανάλωση τροφίμων καθώς και μετά από κάθε επίσκεψη στην τουαλέτα. Με δεδομένο, μάλιστα, ότι το νέο τοξικό στέλεχος είναι πιθανό να επιζεί και στο εσωτερικό του φυτού κι όχι μόνο στη φλούδα του, υπάρχει πιθανότητα να απαιτείται βράσιμο των λαχανικών. Σημειώνεται ότι, τα διάφορα στελέχη Ε. coli αντέχουν ως και σε 55 βαθμούς Κελσίου επί πέντε λεπτά καθώς και επί ένα λεπτό στους 60 βαθμούς Κελσίου. Παράλληλα επιζούν στα κατεψυγμένα τρόφιμα. Γενικώς, όμως, συστήνεται η αποφυγή κατανάλωσης ωμών λαχανικών.

Πηγές: tovima.gr/science , locus-medicus.gr , en.wikipedia.org

Οι δακτύλιοι των δέντρων αποκαλύπτουν τη σχέση μεταξύ περιόδων κλιματικών μεταβολών και ανθρώπινης ιστορίας

Κυριακή, Ιανουαρίου 16, 2011

Οι δακτύλιοι των δέντρων αποκαλύπτουν την ισχυρή αντιστοιχία που παρουσιάζουν οι περίοδοι ακμής και παρακμής στην ευρωπαϊκή ιστορία με τις περιόδους κλιματικών μεταβολών.

Σε μελέτη που δημοσιεύθηκε από το περιοδικό "Science", με τους επιστήμονες να έχουν εξετάσει 9.000 κομμάτια ξύλου από σύγχρονα δάση και αρχαίες τοποθεσίες, επισημαίνεται ότι ήπια και βροχερά καλοκαίρια ενδεχομένως βοήθησαν την άνοδο της Ρώμης, ενώ τα κύματα ψύχους φαίνεται να έπαιξαν ρόλο στην παρακμή της αυτοκρατορίας και την επέλαση του "Μαύρου Θανάτου".

Η ανάπτυξη των δέντρων επηρεάζεται από τις αυξομειώσεις της ηλιοφάνειας, της θερμοκρασίας και της υγρασίας, και οι μεταβολές αυτές αποτυπώνονται στους δακτύλιους αύξησης που διακρίνει κανείς με κάθετες τομές σε έναν παλιό κορμό.

«Κοιτάζοντας 2.500 χρόνια προς τα πίσω, υπάρχουν παραδείγματα στα οποία η κλιματική αλλαγή επηρέασε την ανθρώπινη ιστορία» αναφέρει ο συγγραφέας της δημοσίευσης, ο Ουλφ Μπέντγκεν του Ελβετικού Ομοσπονδιακού Ερευνητικού Ινστιτούτου Δασών, Χιονιού και Τοπίου.

Η ερευνητική ομάδα αντιστοίχισε αρχικά τους δακτύλιους σύγχρονων δέντρων με μετεωρολογικές μετρήσεις για τα τελευταία 200 χρόνια. Αυτό τους επέτρεψε ουσιαστικά να δημιουργήσουν μια βάση αναφοράς ώστε να προχωρήσουν πίσω στο παρελθόν.

Οι μεταβολές της υγρασίας τα τελευταία 2.500 χρόνια υπολογίστηκαν με βάση 7.784 δείγματα δρυός από τη Γαλλία και τη Γερμανία, ενώ οι μεταβολές της θερμοκρασίας από 1.500 δείγματα πεύκου και αγριόπευκου από την Αυστρία.

Αυτό που παρατηρήθηκε ήταν ότι σε περιόδους ευημερίας και κοινωνικής σταθερότητας ο καιρός ήταν συνήθως καλός. Η άνοδος της Ρώμης για παράδειγμα από το 300 π.Χ έως το 200 μ.Χ συνοδευόταν από ήπια και βροχερά καλοκαίρια, ιδανικά για τους γεωργούς. Κάτι ανάλογο συνέβη με την περίοδο ακμής της μεσαιωνικής Ευρώπης από το 1000 έως το 1200 μ.Χ.

Αντίστοιχα, τα κοινωνικά δεινά φαίνονται να συνδέονται με αναποδιές του κλίματος. Οι παρατεταμένες ξηρασίες του 3ου αιώνα συνέπεσαν για παράδειγμα με πολιτικές αναταραχές και επιθέσεις βαρβάρων κατά της Ρώμης. Κάτι ανάλογο συνέβη το διάστημα από το 300 έως το 600 μ.Χ, όταν ξένες φυλές εισέρρευσαν στη Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία από την Ανατολή.

Ένα άλλο παράδειγμα ήταν οι κρύοι χειμώνες και τα υγρά καλοκαίρια που προηγήθηκαν του λιμού και της επιδημίας πανώλης που αποδεκάτισαν τους Ευρωπαίους στις αρχές του 14ου αιώνα.

Εκτός από τη σχέση κλίματος-πολιτισμού, η μελέτη αποκαλύπτει και άλλες ενδιαφέροντα στοιχεία για τη σχέση ανάμεσα στα δέντρα και τον άνθρωπο. Σε καιρούς ευημερίας, τα δέντρα που κόβονταν για την ξυλεία τους αυξάνονταν, αφήνοντας πίσω τους περισσότερα δείγματα για μελέτη.

Αντίθετα, σε περιόδους παρακμής, όπως η πτώση της Ρώμης, τα δείγματα μειώνονταν δραματικά ή ακόμα και εξαφανίζονταν.

Πηγές: sciencemag.org , cosmo.gr

Έλεγχοι για διοξίνη από ΕΦΕΤ - Προσωρινό κλείσιμο κτηνοτροφικών μονάδων στη Γερμανία

Παρασκευή, Ιανουαρίου 07, 2011

Ο Ενιαίος Φορέας Ελέγχου Τροφίμων (ΕΦΕΤ) διεξάγει δειγματοληπτικούς ελέγχους σε εγχώρια super markets, εξετάζοντας αυγά και κρέας για τυχόν μόλυνσή τους από διοξίνη, μετά το διατροφικό σκάνδαλο, που ξέσπασε στη Γερμανία.

Στη Γερμανία, παράλληλα, το υπουργείο Γεωργίας αποφάσισε το προσωρινό κλείσιμο περισσότερων από 4.500 αγροκτημάτων και κτηνοτροφικών μονάδων, λόγω του κινδύνου να έχουν μολυνθεί τα ζώα από διοξίνη.

Στη χώρα μας, δόθηκε εντολή στον ΕΦΕΤ να διενεργηθεί άμεσα ο απαιτούµενος έλεγχος στα προϊόντα, που ενδεχοµένως έχουν εισαχθεί, καθώς εάν διαπιστωθεί πως είναι μολυσμένα με διοξίνη, αποτελούν μεγάλο κίνδυνο για τη δημόσια υγεία.

Σύµφωνα µε τον Παγκόσµιο Οργανισµό Υγείας (ΠΟΥ), ο ανθρώπινος οργανισµός εκτίθεται στις διοξίνες κυρίως µέσω της διατροφής, µε την κατανάλωση κρέατος, γαλακτοκοµικών προϊόντων και ψαριών.

Η επιστημονική κοινότητα επισημαίνει ότι η διοξίνη είναι ιδιαίτερα τοξική για τον άνθρωπο όταν λειτουργεί συσσωρευτικώς, ενώ έρευνες έχουν δείξει ότι το ανοσοποιητικό, το ενδοκρινολογικό, το νευρικό και το αναπαραγωγικό σύστημα του ανθρώπου επηρεάζονται μετά από πολυετή έκθεση στη διοξίνη.

Στη Γερμανία, σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Γεωργίας, το κλείσιμο των αγροκτημάτων γίνεται για προληπτικούς λόγους, ωστόσο, μέχρι να διαπιστωθεί εργαστηριακώς ότι δεν έχουν μολυνθεί τα ζώα και οι ζωοτροφές τους, οι φάρμες αυτές δεν θα επιτρέπεται να κάνουν παραδόσεις. Πρόκειται για 4.709 φάρμες, εκ των οποίων οι 4.468 βρίσκονται στην Κάτω Σαξονία και στις περισσότερες από τις οποίες εκτρέφονται χοίροι.

Το σκάνδαλο µε τη διοξίνη όμως βγήκε εκτός γερμανικών συνόρων και απασχολεί πλέον τόσο την Ολλανδία όσο και τη Βρετανία. Σύµφωνα µε τις γερµανικές αρχές, έως και 3.000 τόνοι µολυσµένων ζωοτροφών διανεµήθηκαν σε περισσότερες από 1.000 φάρµες εκτροφής πουλερικών και χοίρων σε οκτώ γερµανικά κρατίδια.

Όπως δήλωσε εκπρόσωπος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, εν συνεχεία, αυγά από τις φάρµες αυτές εξήχθησαν μετά από επεξεργασία στην Ολλανδία, στο πλαίσιο αποστολής 14 τόνων παστεριωμένου προϊόντος για κατανάλωση.

Κατά συνέπεια, έπρεπε να διερευνηθεί το κατά πόσο αυτό το προϊόν χρησιµοποιήθηκε σε µαγιονέζες ή γλυκίσµατα. Την Παρασκευή (07/01) πάντως, όπως ανακοίνωσε η αρμόδια βρετανική αρχή για την ασφάλεια των τροφίμων (FSA), αυτά τα αβγά αναμείχθηκαν με άλλα μη μολυσμένα αβγά για την παραγωγή παστεριωμένων αβγών σε υγρή μορφή.

"Η ανάμειξη των αβγών θα έχει διαλύσει τα επίπεδα της διοξίνης και δεν θεωρούνται επικίνδυνα για την υγεία", προσθέτει η ανακοίνωση. Η FSA δήλωσε ότι βρίσκεται σε επικοινωνία με την βιομηχανία και θα εκδώσει νέες ανακοινώσεις για το θέμα όταν θα έχει στη διάθεσή της περισσότερες πληροφορίες.

Εν τω μεταξύ, δημοσίευμα της Hannoversche Allegemeine Zeitung (ΗΑΖ) (07/01) αναφέρει ότι το σκάνδαλο με τη διοξίνη, ήταν γνωστό στη Γερμανία ήδη από το Μάρτιο του 2010.

Ο υπουργός Γεωργίας του Σλέσβιχ Χόλστάιν, όπου εδρεύει η εταιρεία, επιβεβαίωσε, σύμφωνα με το δημοσίευμα την πληροφορία την Πέμπτη (06/01), δίνοντας ωστόσο τη διαβεβαίωση ότι για τα αποτελέσματα των αναλύσεων που πραγματοποιήθηκαν από τον περασμένο Μάρτιο, δεν ενημερώθηκε παρά στις 27 Δεκεμβρίου.

Το Μάρτιο του 2010, τα επίπεδα διοξίνης επί του δείγματος ήταν δύο φορές υψηλότερα από το κανονικό, σύμφωνα με την εφημερίδα. Όμως, η εταιρεία δεν ενημέρωσε το τοπικό υπουργείο Γεωργίας για τα αποτελέσματα των αναλύσεων αυτών που έγιναν με δική της πρωτοβουλία, όπως διευκρίνισε εκπρόσωπος του υπουργείου στο Κίελο.

Στην Κροατία, τέλος, που εισάγει πολύ μικρές ποσότητες ζωοτροφών και αυγών από τη Γερμανία, το αρμόδιο υπουργείο Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης, έσπευσε την Παρασκευή (07/01) να ανακοινώσει, πως δεν υπάρχει κίνδυνος από τη διοξίνη στα κτηνοτροφικά προϊόντα που διακινούνται στην αγορά της χώρας.

“Η Κροατία, δεν εισάγει ζωοτροφές και αυγά από τη Γερμανία, ενώ στην περίπτωση που εισάγονται μικρές ποσότητες, αυτές, δεν προέρχονται από τις περιοχές όπου εντοπίστηκε η επικίνδυνη για την ανθρώπινη υγεία, διοξίνη”, αναφέρεται στην ανακοίνωση.

Ωστόσο, οι υγειονομικοί έλεγχοι έχουν ενταθεί στα σύνορα της χώρας, προκειμένου να διασφαλιστεί η υγεία των Κροατών καταναλωτών.

Διοξίνες (πληροφορίες)

Η γενική δομή των διοξινών

Οι διοξίνες (Dioxins) είναι μια οικογένεια χημικών ουσιών εξαιρετικά ύποπτη για καρκινογενέσεις, ιδιαίτερα τοξική για τον άνθρωπο και ανθεκτική στην βιολογική αποικοδόμηση. Η ημιπερίοδος ζωής της, δηλαδή η μείωση στο 50% της αρχικής ποσότητας, διαρκεί 3 έως 30 χρόνια.

Ως διοξίνη (στον ενικό) αναφέρεται η 2,3,7,8-τετραχλωροδιβενζο-p-διοξίνη (2,3,7,8-TCDD), η οποία είναι και η πλέον επικίνδυνη ένωση της οικογένειας. Λόγω της ομοιότητας στη δομή και τισ ιδιότητες, οι διοξίνες μελετούνται και αναφέρονται συνήθως μαζί με τα φουράνια.

Η κύρια αιτία έκλυσης διοξινών από τα καιόμενα απορρίμματα είναι η παρουσία χλωρίου σε αυτά. Μια σημαντική, αν όχι η σημαντικότερη, πηγή χλωρίου είναι τα πλαστικά PVC (πολυβινυλοχλωριδίου). Χιλιάδες τόνοι αυτού του τύπου πλαστικών καταλήγουν κάθε χρόνο στις χωματερές με την μορφή φιαλών νερού, σωλήνων, καλωδίων, μουσαμάδων κ.τ.λ.

Οι διοξίνες είναι παραπροϊόντα των διεργασιών στις οποίες εμπλέκεται το περιεχόμενο χλώριο. Από τη βιομηχανική παραγωγή του χλωρίου και των χλωριωμένων πλαστικών PVC, ως την καύση των αποριμμάτων ή των αποβλήτων που περιέχουν χλωροπαράγωγα, παράγονται σημαντικές ποσότητες διοξινών, που απειλούν το περιβάλλον και την υγεία των ζωντανών οργανισμών.

Οι διοξίνες δε διαλύονται στο νερό, αλλά είναι λιποδιαλυτές, συσσωρεύονται στους λιπώδεις ιστούς των ζωντανών οργανισμών και, μέσω της τροφικής αλυσίδας, καταφέρνουν να "πολλαπλασιάζουν" τις ποσότητές τους.

Πηγή: cosmo.gr , wikipedia.org

Ζωικά υποπροϊόντα και υιοθέτηση νέων κοινοτικών κανόνων από την ΕΕ

Δευτέρα, Δεκεμβρίου 27, 2010

Υιοθετήθηκαν οι νέοι κοινοτικοί κανόνες από τη μόνιμη επιτροπή για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τους οποίους κανόνες απλοποιούνται οι έλεγχοι και οι δαπάνες για τη διαχείριση των ζωικών υποπροϊόντων, με ταυτόχρονη προσπάθεια διατήρησης του υψηλού επιπέδου προστασίας της ανθρώπινης υγείας και της υγείας των ζώων.

Οι νέοι κανόνες έχουν ως πεδίο εφαρμογής τα ζωικά λίπη, το αποβουτυρωμένο γάλα σε σκόνη που χρησιμοποιείται στη διατροφή των ζώων, τα δέρματα και το αίμα ενώ θα ισχύσουν από τις 4 Μαρτίου 2011, απαλλάσσοντας από τους κτηνιατρικούς ελέγχους ορισμένες συσκευασμένες ζωοτροφές, δέρματα και άλλα προϊόντα, που αποδεδειγμένα η επεξεργασία τους αποκλείει κατά μεγάλο μέρος τους πιθανούς κινδύνους στην υγεία ζώων και ανθρώπων.

Παράλληλα, περιορίζονται οι γραφειοκρατικές διαδικασίες για τις εταιρίες που παράγουν φάρμακα και διαγνωστικά εργαλεία από αίμα, ένζυμα και ιστούς ζώων, ενώ ταυτόχρονα οι νέοι κοινοτικοί κανόνες επιτρέπουν τη χρήση οποιουδήποτε ζωικού υποπροϊόντος για επιστημονικές έρευνες, καθώς και για τη σίτιση προστατευόμενων ειδών ζώων, με στόχο την αποτροπή διάδοσης ασθενειών και την ενίσχυση της βιοποικιλότητας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Πηγές: epiruspost.gr , .e-geoponoi.gr

Ευρωπαϊκός Οργανισμός Περιβάλλοντος: "Έκθεση SOER (The European environment - state and outlook 2010)"

Τρίτη, Δεκεμβρίου 07, 2010

Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει καταγράψει σημαντική πρόοδο στον περιορισμό των εκπομπών διοξειδίου του άνθρακα και την επέκταση των εναλλακτικών μορφών ενέργειας, όπως σημειώνεται στην τακτική έκθεσή του για το περιβάλλον από τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Περιβάλλοντος (European Environment Agency - EEA).

Προσθέτει, όμως, ότι όπως είναι προφανές, εκείνα που απομένουν να γίνουν είναι πολύ περισσότερα από όσα έχουν επιτευχθεί.

Οι εκθέσεις του οργανισμού για το περιβάλλον και την Ευρώπη εκδίδονται ανά τετραετία και αυτή είναι η πέμπτη, χωρισμένη σε 13 θεματικές ενότητες, με ειδικά κεφάλαια ανά χώρα (SOER 2010: The European environment - state and outlook 2010).

Η ΕΕ έχει πλέον αγγίξει το στόχο του περιορισμού, μέχρι το 2020 των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 20% σε σχέση με το επίπεδο του 1990, έχοντας ήδη επιτύχει μείωση 17% όμως πίσω από αυτή τη συνολική επίδοση κρύβονται σημαντικές ανισότητες μεταξύ τομέων.

Αντιθέτως, ο στόχος της μείωσης της απώλειας βιοποικιλότητας, με άλλα λόγια της εξαφάνισης ολόκληρων ειδών και οικοτόπων κατά 50% μέχρι το 2010 ουδόλως επετεύχθη, υπό το βάρος του συνδυασμού υπεραλίευσης στις θάλασσες και απώλειας οικοτόπων στη στεριά. Προβληματική παραμένει άλλωστε η κατάσταση και σε ότι αφορά την αποτελεσματική αξιοποίηση των φυσικών πόρων της Ευρώπης, από το πετρέλαιο μέχρι τα τρόφιμα.

Τέλος, η ρύπανση της ατμόσφαιρας και των υδάτων έχει μεν περιορισθεί όμως όχι σε ικανοποιητικό βαθμό, η ποιότητα του αέρα και του νερού, ειδικά στις αστικές περιοχές παραμένει προβληματική και, φυσικά, γεννά έντονο προβληματισμό ως προς τις συνέπειες για την ανθρώπινη υγεία.

Όπως τόνισε ο πρόεδρος Buzek, "το νερό που πίνουμε, τα τρόφιμα που καταναλώνουμε ο αέρας που αναπνέουμε όλα επηρεάζονται και δεν υπάρχουν εύκολες λύσεις. Κράτος, επιχειρηματίες και πολίτες πρέπει να συνεργασθούμε, να πετύχουμε περισσότερα για την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και, όπως επισημάναμε στο ψήφισμά μας την περασμένη εβδομάδα να αναβαθμίσουμε το στόχο περιορισμού των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από 20% σε 30%".

Εκ μέρους της βελγικής προεδρίας, η Φλαμανδή υπουργός Περιβάλλοντος, Joke Schauvliege, έκανε την επισήμανση ότι δεν υπάρχει η πολυτέλεια "να βάλουμε την έκθεση στο συρτάρι, πρέπει να τη χρησιμοποιήσουμε ως οδηγό" δράσης. Όπως το έθεσε ο επίτροπος Περιβάλλοντος, Janez Potočnik, "αν προσέξουμε το περιβάλλον, το περιβάλλον θα μας προσέξει. Οι προκλήσεις δεν μπορούν να αντιμετωπισθούν μεμονωμένα, είναι συστημικοί κίνδυνοι που απαιτούν συστημική απάντηση".

Τέλος, η διευθύντρια του ίδιου του Οργανισμού Περιβάλλοντος, Caroline McGlade, σημείωσε πολύ απλά ότι "η ευρωπαϊκή περιβαλλοντική νομοθεσία δεν επαρκεί πια για την αντιμετώπιση των προβλημάτων".

Πηγή: europarl.europa.eu , eea.europa.eu

Ευρωπαϊκή ψηφιακή βιβλιοθήκη "Europeana"

Δευτέρα, Νοεμβρίου 22, 2010

Πρόσβαση σε περισσότερα από 14 εκατομμύρια έργα της ευρωπαϊκής διανόησης μπορούν να έχουν πλέον οι χρήστες του Διαδικτύου στην ευρωπαϊκή ψηφιακή βιβλιοθήκη "Europeana", η οποία ξεπέρασε κατά πολύ το στόχο των 10 εκατομμυρίων έργων που είχε θέσει τη στιγμή της δημιουργίας της, πριν από δύο χρόνια, όπως ανακοίνωσε πρόσφατα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή.

Η Europeana, που τείνει να αποτελεί μια απεικόνιση του συνόλου του ευρωπαϊκού πολιτισμού, επιτρέπει στους χρήστες του Διαδικτύου την πρόσβαση μέσω της σχετικής διαδικτυακής πύλης europeana.eu σε βιβλία, χάρτες, φωτογραφίες, πίνακες, εφημερίδες, ταινίες ακόμη και μουσικά βιντεοκλίπ που προέρχονται από ιδρύματα σε όλη την Ευρώπη.

Ο στόχος που είχε τεθεί κατά τη δημιουργία της, το Νοέμβριο του 2008, όταν πρωτολειτούργησε με δύο εκατομμύρια έργα, ήταν να φτάσει τα 10 εκατομμύρια το 2010.

«Τα 14 εκατομμύρια έργα είναι μια καλή είδηση για όλους τους χρήστες που επιθυμούν να έχουν πρόσβαση σε πολιτιστικά έργα που προέρχονται από βιβλιοθήκες, μουσεία και αρχεία της Ευρώπης», σχολίασε η επίτροπος της ΕΕ που είναι επιφορτισμένη με θέματα Νέων Τεχνολογιών, Νέλι Κρόες σε ανακοίνωσή της.

Στην ανακοίνωση της, η κα Κροες υπογράμμισε ότι «η Europeana μπορεί ως εκ τούτου να βελτιωθεί κι άλλο αν περισσότερα πολιτιστικά ιδρύματα ψηφιοποιήσουν τις συλλογές τους και διασφαλίσουν τη δημοσίευσή τους στην ευρωπαϊκή αυτή πύλη», δηλώνοντας παράλληλα «πεπεισμένη» ότι μια Επιτροπή Σοφών, που έχει επιφορτιστεί να σκεφτεί πάνω στο θέμα αυτό «θα παρουσιάσει προσεχώς φιλόδοξες εισηγήσεις προκειμένου να επιταχυνθεί αυτή η διαδικασία».

Σημειώνεται πως η συλλογή της Europeana αποτελείται σε ποσοστό 64% από φωτογραφίες, χάρτες, πίνακες, μουσειακά εκθέματα και άλλες ψηφιακές εικόνες. Το κομμάτι που κατέχουν τα ψηφιακά κείμενα, μεταξύ των οποίων είναι και πάνω από 1,2 εκατομμύρια βιβλία στην πλήρη μορφή τους, ανέρχεται σε 34%. Αυτά προέρχονται κυρίως από χιλιάδες σπάνια χειρόγραφα. Το περιεχόμενο της Europeana σε βίντεο και ηχητικές καταγραφές ανέρχεται σε λιγότερο από 2% των συλλογών της.

Όλες οι χώρες της ΕΕ τροφοδοτούν την ψηφιακή αυτή βιβλιοθήκη, αν και όχι στον ίδιο βαθμό. Πρώτη σε συμβολή έρχεται η Γαλλία και ακολουθεί η Γερμανία και η Σουηδία.

Πρόσβαση στην ευρωπαϊκή ψηφιακή βιβλιοθήκη Europeana

Πηγή: news.pathfinder.gr

Προστέθηκε στον κοινοτικό κατάλογο των ΠΟΠ και ΠΓΕ το κρέας αρνιών Ελασσόνας

Παρασκευή, Νοεμβρίου 19, 2010

Την έγκριση πιστοποίησης ως προϊόν Προστατευόμενης Ονομασίας Προέλευσης (ΠΟΠ) και Προστατευόμενης Γεωγραφικής Ενδείξεως (ΠΓΕ) έλαβε το «Αρνάκι Ελασσόνας» (Arnaki Elassonas).

«Αρνάκι Ελασσόνας» (Arnaki Elassonas): ΠΟΠ και ΠΓΕ

Η σχετική απόφαση δημοσιεύτηκε στις 12 Νοεμβρίου στην Επίσημη Εφημερίδα των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων (official journal C307, 12.11.2010). Πρόκειται για την πρώτη πιστοποίηση που έγινε, μέχρι σήμερα, στην Ελλάδα, για νωπά κρέατα και κρεατοσκευάσματα.

Προκειμένου να επιτευχθεί ο στόχος αυτός χρειάστηκαν πέντε χρόνια σκληρής δουλειάς, όπως επισημαίνει με δηλώσεις του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ο επιστημονικός υπεύθυνος και συντονιστής για τη διεκδίκηση του ΠΟΠ στην ΕΕ, Δρ. Παναγιώτης Γούλας, καθηγητής στο ΤΕΙ Λάρισας.

Εκτιμάται από τον ίδιο πως η έγκριση αυτή θα δώσει προστιθέμενη αξία στους προβατοτρόφους της περιοχής Ελασσόνας, που θα ενταχθούν στο ΠΟΠ, οι οποίοι και θα προσφέρουν αρνάκι γάλακτος υψηλών ποιοτικών χαρακτηριστικών, παραγόμενο βάσει των αυστηρών κοινοτικών προδιαγραφών (Κανονισμός 510/2006 ΕΟΚ). Σύμφωνα με τον κ. Γούλα, στην ΕΕ έχει κατατεθεί και αξιολογείται πρόταση της ΕΑΣ Ελασσόνας για την πιστοποίηση και των κρεάτων των κατσικιών γάλακτος της περιοχής ως ΠΟΠ.

Πριν από περίπου μια πενταετία, η Ένωση Γεωργικών Συνεταιρισμών Ελασσόνας ανέθεσε στον κ. Γούλα να συντάξει τις απαραίτητες μελέτες για πιστοποίηση των κρεάτων αρνιών και κατσικιών Περιοχής Ελασσόνας ως ΠΟΠ από την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Στο πλαίσιο αυτό, συγκροτήθηκαν ειδικές επιστημονικές ομάδες και συντάχθηκαν 14 μελέτες σε ερευνητικό επίπεδο, από επτά ανά κατηγορία. Αντικείμενο ήταν η έρευνα και η ανάλυση εκείνων των στοιχείων, τα οποία βοήθησαν στη σύνταξη τελικής πρότασης για την πιστοποίηση των κρεάτων των αμνοεριφίων γάλακτος επαρχίας Ελασσόνας ως ΠΟΠ.

Για τη σύνταξη και ολοκλήρωση της πρότασης, η οποία πραγματοποιήθηκε αποκλειστικά στην επαρχία Ελασσόνας, ήταν απαραίτητο επίσης να διερευνηθούν το είδος της εκτροφής και οι φυλές των αιγοπροβάτων (γενετικό υλικό), ο ενσταβλισμός, η διατροφή και η παραγωγή των αιγοπροβάτων σε γάλα και κρέας, τα εδάφη ,το κλίμα και το είδος της χλωρίδας των βοσκοτόπων, η κατάσταση υγείας των αιγοπροβάτων (λοιμώδη νοσήματα και παράσιτα), η χημική σύσταση του κρέατος των αμνοεριφίων, το προφίλ των λιπαρών οξέων, το μάρκετινγκ της αγοράς, τα ιστορικά στοιχεία και η διαχρονική ενασχόληση των κατοίκων της Επαρχίας Ελασσόνας στα βάθη των αιώνων με την αιγοπροβατοτροφία.

Το κρέας αρνιού γάλακτος πωλείται μόνο φρέσκο (νωπό) ως: α) ολόκληρο, β) σε ημιμόρια και γ) σε τεμάχια.

«Αρνάκι Ελασσόνας»: Χαρακτηριστικά

Το κρέας του έχει χαρακτηριστικό άρωμα με ευχάριστη οσμή και γεύση, τρυφερό, χυμώδες με pH 7,1-7,3, στρώμα λίπους ελάχιστο, με υψηλά ποσοστά λινολενικού οξέος, χρώμα κρέατος λευκό έως απαλό ροζ, σύμφωνα με τους Κοινοτικούς κανονισμούς. Ανήκει στην κατηγορία ελαφρών αρνιών, βάσει της Κοινοτικής νομοθεσίας.

Τα αρνιά τρέφονται μέχρι την ηλικία της σφαγής αποκλειστικά με μητρικό γάλα. Η διατροφή των προβάτων στηρίζεται στην ελεύθερη βόσκηση σε ορεινά βοσκοτόπια (υψόμετρου άνω των 250 m) και στους τεχνητούς λειμώνες. Για 3-5 μήνες χορηγούνται συμπληρωματικές ζωοτροφές, ως επί το πλείστον δημητριακά, ψυχανθή, λαχανικά, άχυρο, τριφύλλι, προϊόντα ελαιούχων σπερμάτων, που παράγονται κυρίως στην οριοθετημένη γεωγραφική περιοχή και βιταμίνες και ιχνοστοιχεία. Οι τεχνητοί λειμώνες λιπαίνονται με φυσική κοπριά των ζώων της γεωγραφικής περιοχής ενώ αποκλείεται η χρήση εντομοκτόνων, ζιζανιοκτόνων και λιπασμάτων.

Προκειμένου ένα σφάγιο να δικαιούται να φέρει την ονομασία «Αρνάκι Ελασσόνας» θα πρέπει:

Οι γονείς του αρνιού από το οποίο προήλθε το σφάγιο να διαβιούν στην οριοθετημένη περιοχή τουλάχιστον για 8 μήνες, πριν τη σύζευξη.
Τα αρνάκια Ελασσόνας πρέπει να γεννιούνται, να εκτρέφονται και να σφάζονται στην οριοθετημένη περιοχή.

Οριοθέτηση της γεωγραφικής περιοχής

Η γεωγραφική περιοχή στην οποία παράγεται το «Αρνάκι Ελασσόνας» περιλαμβάνει α) την επαρχία Ελασσόνας, του νομού Λάρισας και β) το δημοτικό διαμέρισμα Δαμασίου, που ανήκει στον Δήμο Τύρναβου, του νομού Λάρισας.

Η οριοθετημένη γεωγραφική ζώνη είναι ορεινή και ημιορεινή και παρουσιάζει ποικιλία υψομέτρων από 250 m έως 2 550 m. Το 60% της έκτασης είναι βοσκότοποι οι οποίοι χαρακτηρίζονται από μεγάλη ποικιλία χόρτων, βοτάνων, και αρωματικών φυτών. Οι βοσκήσιμες εκτάσεις της Επαρχίας Ελασσόνας περιλαμβάνουν φυσικούς βοσκότοπους, γεωργική γη που καλλιεργείται για την παραγωγή ζωοτροφών, αγραναπαύσεις και εποχιακά βοσκήσιμες εκτάσεις. Οι φυσικοί βοσκότοποι καλύπτονται από ποολίβαδα, θαμνολίβαδα και μερικώς δασοσκεπή λιβάδια. Το πλέον χαρακτηριστικό των περιοχών αυτών είναι η μεγάλη βιοποικιλότητα της υφιστάμενης χλωρίδας, με πολλά αρωματικά φυτά.

Η ποώδης βλάστηση αποτελείται κυρίως από αγρωστώδη και δευτερευόντως από ψυχανθή και σύνθετα. Από τα αγρωστώδη απαντώνται κυρίως οι υποοικογένειες Festuceae, Hordeae, Pemineae, Aerostideae, Phalatideae και Aneneae. Τα χαρακτηριστικά ποώδη φυτά είναι τα Festuca rubra, Dactylis glomerata, Bromus sp., Trifolium sp., Stipa sp., Lolium sp., κ.α. Τα θαμνολίβαδα συμβάλουν σημαντικά στην κάλυψη των αναγκών των ζώων τόσο με νεαρούς βλαστούς όσο και με την ποώδη βλάστηση που αναπτύσσεται κάτω από τη σκιά της κόμης, η δε βοσκοϊκανότητα ανέρχεται στα 1,39 Ζωικές Μονάδες.

Εκτρέφονται ντόπιοι πληθυσμοί προβάτων τα οποία είναι μικρόσωμα, λιτοδίαιτα και προσαρμοσμένα στις ορεινές και ημιορεινές εκτάσεις της οριοθετημένης γεωγραφικής περιοχής. Η εκτατική εκτροφή των προβάτων αποτελεί ένα αναπόσπαστο στοιχείο του πολιτισμού και της διατήρησης του φυσικού περιβάλλοντος αλλά και αναγκαίο κομμάτι της καθημερινής ζωής στην επαρχία Ελασσόνας.

Ιδιοτυπία του προϊόντος

Η διάπλαση του σφαγίου του «Αρνάκι Ελασσόνας», παρουσιάζει ομοιόμορφη μυϊκή κάλυψη. Τα σφάγια των αμνών καλύπτονται από λεπτό υποδόριο στρώμα λίπους, ομοιόμορφα κατανεμημένο. Είναι μικρού βάρους 6,5-10,5 Κιλά, ελαφρού σφάγιο, με λίπος πολύ χαμηλό (1,5 %), σε σύγκριση άλλων περιοχών (φθάνουν 3 %). Το χρώμα του, λευκό έως απαλό ροζ, οφείλεται στο pH, την ηλικία του ζώου, τη διατροφή, τη φυλή. Τα αρνάκια Ελασσόνας έχουν κρέας τρυφερό, χυμώδες με χαρακτηριστικό άρωμα και ευχάριστη οσμή και γεύση, ακόμη και σε μεγαλύτερη ηλικία.

Τα ποιοτικά χαρακτηριστικά του κρέατος αρνιού Ελασσόνας οφείλονται στις ιδιαίτερες εδαφοκλιματικές συνθήκες της περιοχής (ορεινές και ημιορεινές εκτάσεις), με πλούσια βλάστηση και με μεγάλη ποικιλία φυτών (μόνο στον Όλυμπο συναντούμε 1 700 είδη φυτών) και μάλιστα πολλά αρωματικά. Τα ζώα που βόσκουν στους παραπάνω βοσκοτόπους διανύουν συχνά μεγάλες αποστάσεις και αυτό προκαλεί μία διαφορετική σωματική διαμόρφωση σε σχέση με ζώα που ζουν σε χαμηλότερα υψόμετρα και κυρίως σε σχέση με ζώα που ζουν σταβλισμένα.Οι αντιοξειδωτικές ουσίες πολλών αρωματικών φυτών, δίδουν ιδιαίτερο άρωμα και γεύση στο γάλα και ειδικότερα στο κρέας των αρνιών, χαρακτηριστικό της γεύσης και του αρώματος και για αυτό τον λόγο γίνονται περιζήτητα από το καταναλωτικό κοινό.

Η ένταση του αρώματος συνδέεται θετικά με το λινολενικό οξύ (C18:3), το οποίο βρίσκεται σε μεγαλύτερα ποσοστά στα ζώα ελεύθερης βοσκής και συνδέουν τα ειδικά αυτά επιζητούμενα χαρακτηριστικά του κρέατος αρνιού γάλακτος με το έδαφος την βλάστηση και στο μικροκλίμα της περιοχής Ελασσόνας. Έγιναν αναλύσεις λιπαρών οξέων σε αρνιά της Ελασσόνας και βρέθηκαν μεγαλύτερες ποσότητες σε λινολενικό οξύ (C18:3), σε σχέση με αντίστοιχες των αρνιών των πεδινών εκτάσεων. Πέραν αυτών, το είδος της διατροφής, η φυλή, ο τρόπος εκτροφής, η ηλικία και η αναπαραγωγική κατάσταση του ζώου επηρεάζουν το άρωμα.

Τα οργανοληπτικά χαρακτηριστικά του κρέατος του «Αρνάκι Ελασσόνας» οφείλονται:

Στις μικρόσωμες ντόπιες φυλές προβάτων, που λόγω της τακτικής βόσκησης στους ορεινούς φυσικούς βοσκότοπους, είναι λιτοδίαιτες, ανθεκτικές και πλήρως προσαρμοσμένες στο ιδιαίτερο γεωγραφικό περιβάλλον.
την τακτική βόσκηση των μητέρων στους βοσκότοπους,
στην μεγάλη ποικιλία της βλάστησης, χόρτων, βοτάνων και των αρωματικών φυτών στους βοσκότοπους,
στην ποικιλία των υψομέτρων από 250 m-2 550 m υψόμετρο,
στο έδαφος και στο μικροκλίμα της περιοχής,
στην διατροφή αποκλειστικά με γάλα της μητέρας τους
στα υψηλά ποσοστά του λιπαρού οξέος του λινολενικού οξέος (C18:3).
Στο μικρό χρονικό διάστημα χορήγησης συμπληρωματικής τροφής στις μητέρες (προβατίνες) με τροφές ως επί το πλείστον παραγόμενες στης Επαρχία Ελασσόνας.

Η αιγοπροβατοτροφία διακρίνεται σε τρεις βασικές μορφές εκμετάλλευσης: η ημιενσταβλισμένη, η ποιμνιακή-στατική και η ποιμνιακή-μετακινούμενη. Η πλειοψηφία των προβατοτροφικών εκμεταλλεύσεων στην επαρχία Ελασσόνας ανήκει στην ποιμνιακή - στατική μορφή εκμετάλλευσης.

Ο χαρακτήρας της οικονομίας στην επαρχία Ελασσόνας είναι κατά βάση γεωργοκτηνοτροφικός. Στα εκτεταμένα ορεινά βοσκοτόπια εκτρέφεται το 39% των προβάτων και το 59% των αιγών του νομού και παράγονται πολύ καλής ποιότητας γαλακτοκομικά προϊόντα και κρέατα αμνοεριφίων γάλακτος άριστης ποιότητας. Τα τελευταία 15 χρόνια γίνονται και εξαγωγές σε ευρωπαϊκές χώρες.

Για περισσότερες πληροφορίες δείτε την παραπομπή στη δημοσίευση των προδιαγραφών:

Πηγές: anagi.ana-mpa.gr , athina984.gr , minagric.gr , eur-lex.europa.eu

Νέοι ευρωπαϊκοί κανόνες για τα ζωικά υποπροϊόντα

Παρασκευή, Οκτωβρίου 29, 2010

Η μόνιμη επιτροπή για την τροφική αλυσίδα και την υγεία των ζώων της Ευρωπαϊκής Ένωσης υιοθέτησε, σε πρόσφατη συνεδρίασή της, του νέους κοινοτικούς κανόνες με τους οποίους απλοποιούνται οι έλεγχοι και οι δαπάνες για τη διαχείριση των ζωικών υποπροϊόντων, διατηρώντας τα υψηλά επίπεδα προστασίας της ανθρώπινης υγείας και της υγείας των ζώων.

Ζωικά υποπροϊόντα -Νέοι κανόνες

Οι νέοι κανόνες έχουν πεδίο εφαρμογής τα ζωικά λίπη, το αποβουτυρωμένο γάλα σε σκόνη, που χρησιμοποιείται στη διατροφή των ζώων, τα δέρματα και το αίμα και οι οποίοι θα ισχύσουν από τις 4 Μαρτίου 2011, απαλλάσσοντας από τους ελέγχους ορισμένες συσκευασμένες ζωοτροφές, δέρματα και άλλα προϊόντα, που αποδεδειγμένα η επεξεργασία τους αποκλείει κατά μεγάλο μέρος τους πιθανούς κινδύνους στην υγεία ζώων και ανθρώπων.

Ταυτόχρονα, περιορίζονται οι γραφειοκρατικές διαδικασίες για τις εταιρείες που παράγουν φάρμακα και διαγνωστικά εργαλεία από αίμα, ένζυμα και ιστούς ζώων, ενώ ταυτόχρονα οι νέοι κοινοτικοί κανόνες επιτρέπουν τη χρήση οποιουδήποτε ζωικού υποπροϊόντος για επιστημονικές έρευνες, καθώς και για τη σίτιση προστατευόμενων ειδών ζώων, με στόχο την αποτροπή διάδοσης ασθενειών και την ενίσχυση της βιοποικιλότητας στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Πηγή: anagi.ana-mpa.gr

Σε ανησυχητικό επίπεδο η απώλεια μελισσών και στην Ευρώπη

Παρασκευή, Οκτωβρίου 29, 2010

Το βέβαιο είναι ότι, σήμερα, οι πληθυσμοί των μελισσών της Ευρώπης σιγά σιγά μειώνονται. Μέχρι και το 70% των τροφίμων μας εξαρτώνται από τις μέλισσες και τη γύρη που μεταφέρουν κι αν αυτές εξακολουθήσουν να εξαφανίζονται μαζί ίσως εξαφανισθούν και τα περισσότερα είδη φυτών.

Μείωση των μελισσών και στην Ευρώπη

Στις 17 Οκτωβρίου πραγματοποιήθηκε στην επιτροπή Γεωργίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου η ψηφοφορία για την πρώτη πρόταση που κατατίθεται συγκεκριμένα για τη μελισσοκομία, με προτάσεις για την αντιμετώπιση της προοδευτικής εξαφάνισης των μελισσών.

Το ψήφισμα ζητά την εκπόνηση σχεδίου δράσης για την αντιμετώπιση του προβλήματος, μεταξύ άλλων με την προώθηση γεωργικών πρακτικών και μεθόδων φιλικών προς τις μέλισσες. Ζητά επίσης περισσότερα κονδύλια για τη μελισσοκομία, την ένταξη των ασθενειών των μελισσών στην κτηνιατρική στρατηγική της Ένωσης, τη βελτίωση της ποιότητας των στατιστικών στοιχείων για τις μέλισσες και, τέλος, τη σαφέστερη σήμανση του ευρωπαϊκού μελιού, τόσο σε ότι αφορά την προέλευση όσο και την... περιεκτικότητά του σε μέλι που δεν πρέπει να πέφτει κάτω από το 50%.

Αναφέρθηκε, μεταξύ άλλων, ότι το αποτελεσματικότερο μέσο αντιμετώπισης της εξαφάνισης των μελισσών είναι η βελτίωση του φυσικού περιβάλλοντος: "οι μέλισσες χάνουν την ανοσία τους λόγω της ρύπανσης. Η βελτίωση των κτηνιατρικών φαρμάκων δεν αρκεί, εκείνο που είναι απαραίτητο είναι η μείωση της χρήσης των παρασιτοκτόνων από τους γεωργούς που πρέπει να γίνουν σύμμαχοι των μελισσοκόμων".

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει ήδη εγκρίνει εθνικά προγράμματα δράσης και για τα 27 κράτη μέλη της ΕΕ με στόχο την προστασία την προστασία και προώθηση των προϊόντων της μελισσοκομίας. Μεταξύ άλλων προβλέπονται ετήσια κονδύλια ύψους 26 εκατομμυρίων ευρώ για την περίοδο 2008-2010 και 32 εκατομμυρίων για το 2011-2013 και με το ψήφισμά του το ΕΚ ζητά επέκταση της στήριξης και για την περίοδο μετά το 2013.

Η πρόσθετη χρηματοδότηση θα πρέπει κυρίως να δοθεί για την ενίσχυση των μελισσοκόμων και τη χρηματοδότηση εθνικών ερευνητικών προγραμμάτων για την αντιμετώπιση των ασθενειών που πλήττουν τις μέλισσες.

Το ζήτημα είναι πράγματι επείγον. Μόνο τα δύο τελευταία χρόνια ορισμένες περιοχές της Ευρώπης καταγράφουν θνησιμότητα που υπερβαίνει το 80% αντί για το φυσιολογικό 5%, με προφανείς συνέπειες και για την παραγωγή μελιού.

Οι ειδικοί εικάζουν ότι οι βασικές αιτίες του φαινομένου είναι η μειωμένη ανοσία τους λόγω συγκεκριμένων παθογόνων όπως η Varroa Mite, η χρήση εντομοκτόνων στη γεωργία, οι κλιματικές αλλγές, η εξαφάνιση της τροφής τους λόγω των αλλαγών στις χρήσεις γης και, ενδεχομένως, τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία που δημιουργούν οι πυλώνες υψηλής τάσης και οι κεραίες της κινητής τηλεφωνίας.

Πηγή: europarl.europa.eu