AgroGreco

Χαρτογράφηση της μετανάστευσης των πάγων της Ανταρκτικής

Σάββατο, Αυγούστου 20, 2011

Πλήρης χάρτης στον οποίο καταγράφεται το λιώσιμο των πάγων της Ανταρκτικής, ως συνέπεια των κλιματικών αλλαγών που οφείλονται στο φαινόμενο του θερμοκηπίου, δημιουργήθηκε από Αμερικανούς ειδικούς.

Pine Island Glacier (Νήσος Πάιν)

Παρά το γεγονός ότι οι παγετωνολόγοι είχαν ήδη μια γενική εικόνα των ρυθμών μείωσης των παγετώνων από τις κεντρικές περιοχές της Ανταρκτικής σχηματίζοντας πηγές που κατευθύνονται προς τις ακτές της, ο νέος πλέον χάρτης θα τους βοηθήσει να μελετήσουν με μεγαλύτερη ακρίβεια τις τρέχουσες και μελλοντικές αλλαγές.

«Είναι σα να βλέπουμε ένα συγκεντρωτικό χάρτη όλων των ρευμάτων των ωκεανών για πρώτη φορά. Πρόκειται για μια ανατρεπτική αποκάλυψη στο χώρο της παγετωνολογίας» αναφέρει ο επικεφαλής της μελέτης και ερευνητής της NASA και του Πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας δρ Έρικ Ρινιό.

Για τη δημιουργία του χάρτη χρησιμοποιήθηκαν δισεκατομμύρια σημεία που είχαν καταγραφεί κατά τη διάρκεια των τελευταίων 15 χρόνων από ευρωπαϊκούς, καναδικούς και ιαπωνικούς δορυφόρους, όπως αναφέρουν οι επιστήμονες με δημοσίευμά τους στην επιστημονική επιθεώρηση «Science».

Για τον εντοπισμό της κίνησης των πάγων εφαρμόστηκε η τεχνική InSAR (Satellite Radar Interferometry) η οποία συγκρίνει λήψεις της ίδιας περιοχής αλλά σε διαφορετικές χρονικές στιγμές.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι περιοχές που βιώνουν τις ταχύτερες αλλαγές από το λιώσιμο των πάγων είναι εκείνες που βρίσκονται στα δυτικά της Ανταρκτικής.

Ανησυχητικά μάλιστα είναι τα στοιχεία γύρω από τη Νήσο Πάιν (Pine Island Glacier), το μεγαλύτερο σε έκταση παγετώνα της δυτικής Ανταρκτικής, η οποία βάσει των τελευταίων επιστημονικών μετρήσεων χάνει ετησίως περισσότερα από 15 μέτρα πάγου από την επιφάνειά της.

Χάρτης με την κίνηση και το ρυθμό εξαφάνισης των πάγων από τα κεντρικά προς τα παράλια της Ανταρκτικής

Πηγές: tovima.gr/science , nasa.gov , wikipedia.org

Επιβεβαίωση της αύξησης των βροχοπτώσεων μετά την πανσέληνο

Παρασκευή, Οκτωβρίου 08, 2010

Επιστημονική έρευνα επιβεβαίωσε ότι μετά την πανσέληνο και πριν το πρώτο τέταρτο της νέας Σελήνης ακολουθούν συνήθως αυξημένες βροχοπτώσεις.

Πανσέληνος και βροχόπτωση

Οι περισσότερες μελέτες για τη σχέση του καιρού και της Σελήνης ξεκίνησαν τη δεκαετία του ΄60. Από την εποχή εκείνη είχε ανιχνευτεί μια αποκορύφωση των βροχοπτώσεων τις μέρες μετά από τις πανσελήνους και τις νέες φάσεις της Σελήνης, αν και τα μετεωρολογικά στοιχεία δεν ήταν ασφαλή.

Η νέα έρευνα, μετά από τόσα χρόνια, αποφάσισε να ξαναερευνήσει το ζήτημα. Οι ερευνητές -γεωγράφοι και κλιματολόγοι- από το πανεπιστήμιο της Αριζόνα και το Εθνικό Κέντρο Κλιματικών Δεδομένων των ΗΠΑ, σύμφωνα με το περιοδικό "Science", αξιοποίησαν για πρώτη φορά στοιχεία που καλύπτουν χρονικό διάστημα μεγαλύτερο από ένα αιώνα (από το 1900 έως σήμερα).

Καταρχήν, διαπίστωσαν ότι υπάρχει σχέση ανάμεσα στις φάσεις στις Σελήνης και στην ποσότητα των νερών που κυλάνε στα ρυάκια, τους χειμάρρους κ.τ.λ.. Όπως ανακάλυψαν, υπάρχει μια μικρή αύξηση στη ροή των επιφανειακών υδάτων ανάμεσα στην πανσέληνο και στο πρώτο τέταρτο της νέας Σελήνης.

Αυτό όμως δεν καθιστά αυτομάτως δεδομένο ότι η Σελήνη επιδρά άμεσα στις βροχές. Μια προηγούμενη έρευνα είχε υποθέσει ότι το φεγγάρι επηρεάζει τις παλίρροιες και αυτές, με τη σειρά τους, ανυψώνουν τους υδροφόρους ορίζοντες των υπόγειων υδάτων. Αυτή η ανύψωση από κάτω -και όχι η βροχή από πάνω- θα μπορούσε να προκαλεί την αύξηση στα ύδατα των επιφανειακών ρυακιών και χειμάρρων.

Σε δεύτερο στάδιο όμως, οι ερευνητές -μελετώντας στοιχεία βροχοπτώσεων, τα οποία φτάνουν μέχρι το 1895, από τουλάχιστον 1.200 αμερικανικούς μετεωρολογικούς σταθμούς - επιβεβαίωσαν ότι, όντως, υπάρχει σχέση ανάμεσα στις αέναες φάσεις του φεγγαριού και στις περιοδικές μεταβολές των βροχοπτώσεων.

Η μελέτη, που θα δημοσιευτεί στο έγκυρο περιοδικό γεωφυσικής "Geophysical Research Letters" και η οποία ουσιαστικά είναι η μεγαλύτερη του είδους της που έχει γίνει ποτέ, επιβεβαίωσε ότι, όπως ξέρουν και πολλοί αγρότες, οι βροχές τείνουν να αυξάνουν λίγες μέρες μετά την πανσέληνο και πριν ολοκληρωθεί το πρώτο τέταρτο της Σελήνης.

Η επίδραση του φεγγαριού, αν και υπαρκτή, δεν φαίνεται πάντως να είναι μεγάλη και οι επιστήμονες εκτιμούν ότι εξηγεί το 1-2% των μεταβολών στις βροχοπτώσεις. Οι ερευνητές δεν είναι ακόμα βέβαιοι μέσω ποιού μηχανισμού το φεγγάρι επηρεάζει τις βροχές.

Μια θεωρία είναι ότι η τροχιά της Σελήνης παραμορφώνει ελαφρά τη γήινη μαγνητόσφαιρα, τη ζώνη των ιονισμένων σωματιδίων που προστατεύει τον πλανήτη μας από την ηλιακή ακτινοβολία. Αυτή η παραμόρφωση -που ποικίλει ανάλογα με τις σεληνιακές φάσεις- μπορεί να μεταβάλλει περιοδικά την ποσότητα των ιονισμένων σωματιδίων που εισέρχονται από το διάστημα στη γήινη ατμόσφαιρα, πράγμα που προκαλεί περισσότερες βροχές, όταν τα αυξημένα διαστημικά σωματίδια προσκρούουν στα σύννεφα.

Μια άλλη επιστημονική θεωρία υποστηρίζει ότι η τροχιά του φεγγαριού μπορεί να αυξάνει κατά περιόδους την ποσότητα σκόνης από μετεωρίτες, η οποία φτάνει στη Γη, πράγμα που επίσης μπορεί να φέρει περισσότερες βροχές, όταν η περισσότερη διαστημική σκόνη προσκρούσει στα σύννεφα.

Μια τρίτη άποψη (που υποστηρίζει και ο υπεύθυνος της νέας έρευνας Ράνταλ Σερβένι του πανεπιστημίου της Αριζόνα) υποστηρίζει ότι το φεγγάρι στη φάση της πανσελήνου αυξάνει την πίεση που ασκεί στο ατμοσφαιρικό σύστημα της Γης, δημιουργώντας λίγο μετά συνθήκες ευνοϊκές για βροχοπτώσεις και καταιγίδες.

Πηγή: cosmo.gr

Άνθρωπος και Περιβάλλον: Έγκλημα και τιμωρία

Τετάρτη, Σεπτεμβρίου 01, 2010

Ο άνθρωπος για 10.000 χρόνια περπατάει στην επιφάνεια του πλανήτη. Τα τελευταία 150 χρόνια που χαρακτηρίζονται από τη Βιομηχανική Επανάσταση (Industrial Revolution) και την υπερεκμετάλλευση των φυσικών πόρων, αυτή η διαδρομή αφήνει στα ίχνη της ερήμωση. Τροπικά δάση καταστρέφονται, λίμνες εξαφανίζονται, τεράστιες εκτάσεις ερημοποιούνται και ποτάμια εκτρέπονται στην προσπάθεια υπερεκμετάλλευσης των φυσικών πόρων.

Human activity - Climate change

Ποιος γνωρίζει άραγε ότι οι Καρχηδόνιοι και οι Φοίνικες κατασκεύαζαν τα πλοία τους από ξυλεία των δασών της Βόρειας Αφρικής; Ποιος θυμάται άραγε ότι η Ρώμη εξήγε ξυλεία από τη Βόρεια Αφρική στην Ευρώπη; Η καταστροφή και η ερήμωση της παράκτιας ζώνης της Βόρειας Αφρικής από τα δάση, σταμάτησε τις βροχοπτώσεις στην ενδοχώρα. Χωρίς βροχή τα δάση εξαφανίστηκαν και εμφανίστηκε η Σαχάρα που αυτή τη στιγμή επεκτείνεται με ρυθμό δέκα μιλίων τον χρόνο απειλώντας μεγάλες περιοχές της Κεντρικής Αφρικής. Την ίδια τύχη φαίνεται ότι θα έχει και η Βραζιλία, όπου η καταστροφή μεγάλου μέρους των τροπικών δασών με σκοπό την παραγωγή βιοκαυσίμων οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στην ερημοποίηση του Αμαζονίου. Ολα αυτά τα χρόνια δεν μάθαμε τίποτε. Ξεχάσαμε τα πάντα. Επειδή έχουμε τόσο επιλεκτική μνήμη ξεχάσαμε το μεγαλείο της παρθένας φύσης και διαμορφώνουμε το περιβάλλον ανάλογα με τις ανάγκες μας, όπως κάνουν αυτή τη στιγμή κατασκευαστικές εταιρείες στο Ντουμπάι.

Τα γεγονότα είναι αδιάψευστα. Περισσότερα φυτά και ζώα θα εξαφανιστούν στη γενιά μας από ανθρωπογενή αιτία και την επερχόμενη κλιματική αλλαγή παρά όσα εξαφανίστηκαν από φυσικές αιτίες τα τελευταία 200 εκατομμύρια χρόνια. Οι άνθρωποι που γεννήθηκαν μεταξύ 1930 και 2010 θα γίνουν μάρτυρες της ολικής εξαφάνισης περίπου του 1/3 ή του μισού όλων των μορφών ζωής στον πλανήτη μας, πολλά εκ των οποίων είναι αποτέλεσμα περισσότερων από 2 δισεκατομμυρίων χρόνων εξέλιξης. Κάθε χρόνο περισσότερα από 2.000 είδη εξαφανίζονται από τον πλανήτη για πάντα. Δύο είδη περίπου κάθε ώρα. Το καμπανάκι για την καταστροφή των ιχθυοαποθεμάτων στη Μεσόγειο έχει ήδη σημάνει, με ό,τι επιπτώσεις θα έχει αυτό στο περιβάλλον. Πριν από 65 εκατομμύρια χρόνια φυσικά κατακλυσμικά φαινόμενα αποτέλεσαν τα αίτια εξαφάνισης των δεινοσαύρων. Παρ΄ όλο που ένα μέρος της βλάστησης παρέμεινε ανέπαφο, χρειάστηκε μια περίοδος 100.000 ετών για να αποκατασταθεί μια οικολογική ισορροπία στη χλωρίδα του πλανήτη μας που χρησίμευσε ως θερμοκοιτίδα στην εμφάνιση νέων ειδών. Σήμερα με τη ραγδαία εξαφάνιση των τροπικών δασών είναι σίγουρο ότι μετά την εποχή των ανθρώπων η Γη θα παραμείνει μια βιολογική έρημος για τους αιώνες που θα έρθουν.

Σαν τον «Τιτανικό» ο πολιτισμός μας κατευθύνεται προς το πεπρωμένο του ενώ εμείς οι επιβάτες αυτού του πλοίου καθόμαστε άνετα στις θέσεις μας μέσα στην ευδαιμονία μας φροντίζοντας να μην προσέχουμε έναν κόσμο που εξαφανίζεται ή μεταλλάσσεται ανάλογα με τις καταναλωτικές ανάγκες μας. Έναν κόσμο στον οποίο δεν έχουν πλέον θέση χιλιάδες εκπρόσωποι ενός θαυμαστού οικοσυστήματος, δείγματα μιας εξέλιξης εκατομμυρίων ετών, που δυστυχώς βρέθηκαν σε μια χρονική περίοδο να μοιράζονται το ίδιο οικοσύστημα με τον μεγάλο καταστροφέα, τον άνθρωπο.

Η εξαφάνιση ενός είδους του ζωικού βασιλείου είναι μια δύσκολη έννοια για να αποδοθεί γραπτά. Ο,τι υπήρξε δεν υπάρχει πλέον και δεν θα εμφανιστεί. Είναι η απώλεια δισεκατομμυρίων χρόνων γενετικού προγραμματισμού.

Ορισμένοι από εμάς είχαμε την τύχη να δούμε την αρμονία των κινήσεων μιας σιβηριανής τίγρης, την υπεροπτική δύναμη του αφρικανικού λέοντα, την αρμονία των κινήσεων του τσίτα, την τελειότητα στη γενετική εξέλιξη και στην προσαρμογή του λευκού καρχαρία, την απόλυτη ομορφιά στην πτήση του χρυσαετού. Πολλά από αυτά τα είδη σύντομα θα εξαφανιστούν επειδή απλούστατα υποθηκεύσαμε το μέλλον μας στην ευδαιμονία του παρόντος και ξεχάσαμε τη βασική αρχή για την επίβιωσή μας: Τον σεβασμό προς κάθε μορφή ζωής και την αρμονική συνύπαρξη με τα εκατομμύρια άλλα είδη, πολλά εκ των οποίων κατοικούν και κατοίκησαν σ' αυτόν τον πλανήτη πολύ προτού οι πρόγονοί μας κάνουν την πρώτη τους εμφάνιση.

Κι αν εμείς μέσα στην αλαζονεία μας θεωρούμε ότι μπορούμε να σκυλεύουμε τον πλανήτη μας ατιμώρητοι, δύο ακραία φαινόμενα στο Μπανγκλαντές και στη Ρωσία μάς επαναφέρουν στην πραγματικότητα για να διαπιστώσουμε, ακόμη μία φορά, ότι είμαστε εντελώς ανυπεράσπιστοι στη μανία και στην εκδίκηση της φύσης. Περί τα 12 εκατομμύρια άστεγοι στο Μπανγκλαντές και μία καταστροφή των σιτοβολώνων της Ρωσίας λόγω των υψηλών θερμοκρασιών, μας προσγειώνουν στην πραγματικότητα. Στο πέρασμα του χρόνου μεγάλοι πολιτισμοί, όπως οι Μάγιας, εξαφανίστηκαν επειδή δεν μπόρεσαν να προσαρμοστούν σε ένα μάλλον εχθρικό περιβάλλον. Πόσο έτοιμοι είμαστε εμείς για να αντιμετωπίσουμε τις μεγάλες περιβαλλοντικές προκλήσεις και την εκδίκηση της Γαίας;

ΥΓ.: «Πριν αλέκτορα φωνήσαι» ανακοινώθηκε η λειτουργία πλατφόρμας της ΒΡ ανοιχτά της Λιβύης… «Σαν έτοιμος από καιρό, σα θαρραλέος, αποχαιρέτα την,την Αλεξάνδρεια που φεύγει». Κωνσταντίνος Π. Καβάφης (1911).

Πηγές: tovima.gr (του κ. Μιχάλη Πετράκη,αντιπροέδρου στο Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών) , physics4u.gr/blog

3ο Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο του δικτύου Promitheas: "Ενέργεια και Κλιματική Αλλαγή"

Πέμπτη, Ιουλίου 15, 2010

Το Δίκτυο Προμηθέας του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών διοργανώνει το 3ο Διεθνές Επιστημονικό Συνέδριο με θέμα «Ενέργεια και Κλιματική αλλαγή», που θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα, στις 7-8 Οκτωβρίου 2010.